Erzurum ilinin Uzundere ilçesinin kuzeyinde bulunan Tortum gölümüz 6.6 km^2 yüz ölçümüne sahip olup, uzunlugu 11km, genisligi 600-1000 metredir.Derinligi kuzey bölümünde agiz tarafinda 150 metreyi bulmaktadir. Göl yüzeyinin rakimi 1000 metredir.
Gölümüz pek büyük bir heyelan (dag yamacinin kaymasi) ve Tortum Çayi vadisinin tikanmasi sonucu olusmustur.
Sert kretase kalkerlerinden kivrimli bir yapi gösteren göl kiyilari, gölün içine dogru sarp yamaçlar halinde ve güzel görünüslü olarak inerler. Bu büyük yikinti dolayisiyle Tortum Cayi'nin akisi engellenmis, burada bir dogal baraj ve gerisinde bir göl çanagi olusmustur.
Rivayete göre Tortum Çayi vadisinin kuzeyindeki yamaçlarda 400 haneli baglar, bahçeler arasinda bir köy varmis: Hasköy, arkasinda bir dag Kemerli Dag...
Bir gece, köyün önünden akan çaya su almaya giden aganin kizi gaipten bir ses duyuyor. Koca dagdan gelen bu ses: "kaçin geliyorum" diyormus. Kiz, her çayin basina su almaya gittiginde, dagin yamaçlarinda çinlayip yankilanan bu sesi duyarmis, Babasi:-Kizim! Bir daha o sesi isitirsen "gel bakalim ne olacak dersin", diyor.
Baska bir rivayette ise, koyun çobani bir gün agasina dagdan çok büyük ve genis bir arazi parçasinin ayrilmis oldugunu haberini veriyor.
Aga çobana-Hergün buranin ne kadar ilerledigini degnek ile ölç! diye emretmis.
Yillar geçmis oradan "geleyim mi, geleyim mi? kaçin geliyorum!" diye insanlari uyaran dag, haziran ayinda birgün, kusluk vakti(7 asir önce) korkunç gürültüyle köyün üzerine çökmüs. Köyden meyve satmak için ayrilan bir kaç kisiden baska kurtulan olmamis. Heyelan çizgisinin biraz yukarisinda,150-200 metre genislikte 20 metre derinlikte bir yer 1956 yilinda çökmüstür.Kemerli Dagindan gelen
büyük dag kütlesinin yeri uzaktan bariz bir sekilde görülmektedir.
Göl havzasinin sularla dolmasiyla gölden çikan çay eski yatagini terk ederek,önceleri eski vadinin bir kolu olan Tev suyu vadisine yönelmis,2 km uzakta eski vadisine yine ulasmis,bu yol
üzerinde 22 metre genislik ve 48 metre yükseklikten düsen Tortum Selalesi olusmustur.
Gölde alabalik,sazan baligi yengeç,su köpegi,büyük yilanlar,angut,yesilbas,karapat-lak kuslari yasamaktadir.
Gölde iki ada bulunmaktadir. Bunlar Ayvali Ada ve Küçük Ada'dir. Balikli köyü önlerinde göle dogru uzanan Bozburun Yarimadasi turistlerin önemli bir ugrak yeridir.
Gölümüzün Erzurum-Artvin karayolunun karsisinda bulunan Peri Bacalari'da oldukça ilginçtir.
Gölün üzerinde sandalla gezinti yapmak mümkündür. Göl oldukça sakindir, bazen ögleden sonralari "Denizbasi Rüzgarlari" denilen esinti kiyilara çarparak küçük dalgalar meydana getirmektedir.
Tortum Gölü Uzundere ilçesinin çok önemli turistik yeridir.